حل المسائل الهداية في النحو - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٧٣ - از آيات ذيل«اما» و«كلا» را استخراج كرده و معناى آن دو را ذكر نمائيد

ندخلكم، فعل و فاعل و مفعول، معطوف به « نكفّر » لذا لفظا و محلّا مجزوم است، مدخلا، مفعول دوّم براى « ندخلكم » موصوف، كريما، صفت براى « مدخلا » .

ب: لو، حرف شرط، انزلنا، فعل و فاعل، فعل شرط، هذا، مفعول براى « انزلنا، القرآن، مشار اليه براى « هذا » ، على جبل، جار و مجرور، متعلق به « انزلنا » ظرف لغو، لرأيته، فعل و فاعل و مفعول، جواب براى « لو » خاشعا، مفعول دوّم براى « لرأيته » متصدعا، حال است از مفعول اوّل « رأيته » ، من خشية، جار و مجرور، متعلق به « متصدعا » ، الله، مضاف اليه براى « خشية » ، واو، استينافيه، تلك، اسم اشاره، الامثال مشار اليهش، اسم اشاره با مشار اليه مبتداء، نضربها، فعل و فاعل و مفعول، خبر، للنّاس، جار و مجرور، متعلق به « نضرب » ظرف لغو، لعلّ، از حروف مشبهة بالفعل، هم، اسم براى « لعلّ » ، يتفكرون، فعل و فاعل، خبر براى « لعلّ » و جمله « تلك الامثال الخ» محلّى از اعراب ندارد.

سؤالات و تمرينات ص (٢٣٩ و ٢٣٨)

١- «امّا» شرطيّه در چه معنائى استعمال مى‌شود؟ براى آن مثال بزنيد

٢- در جواب «امّا» واجب است چه چيز آورده شود؟ آنرا با مثال واضح و روشن كنيد

٣- در امّا براى چه جمله شرط حذف مى‌شود؟

٤- حكم جزئى كه بعد از «امّا» مى‌آيد چيست؟

٥- كلّا براى چه وضع شده؟

٦- چرا «كلّا» كه به معناى «حقّا» است مبنى مى‌شود؟

٧- از آيات ذيل «امّا» و «كلّا» را استخراج كرده و معناى آن دو را ذكر نمائيد

الف: «هوالّذي أنزل عليك الكتاب منه آيات محكمات هنّ أمّ الكتاب و أخر متشابهات فأمّا الّذين فى قلوبهم زيع فيتّبعون ما تشابه منه ابتغآء الفتنة و ابتغآء تأويله ...» ( آل عمران: ٣- ٧)

ب: «أمّامن استغنى فأنت له تصدّى و ما عليك ألّا يزّكّى و أمّا من جائك يسعى‌